4-daagse orgelreis 2017


 De bloeiende orgelcultuur in Ost-Friesland
Vierdaagse reis naar Ost-Friesland

Met een bestand van meer dan 300 historische orgels en orgelfronten uit zes eeuwen is de Eems-Dollard-Regio de rijkste orgelstreek ter wereld. Alleen al in het kleine gebied de ‘Krummhörn’ , gelegen tussen Emden en Norden, waren ooit tien gotische orgels. In deze streek vind je bijvoorbeeld in Rysum nog een orgel uit 1457. Momenteel is dit orgel het oudst bespeelbare orgel van Noord Europa.
De SGO orgelreis 2017 zal zich volledig afspelen in het Ost-Friese deel van de orgeltuin.


Schnitgers monopolie positie
Het orgel van Uttum is een indrukwekkend voorbeeld van het vocale klankideaal rond 1600 van Nederlandse renaissancemeesters als Jan Pieterszoon Sweelinck. Ook hopen we het renaissance- instrument ven Ede Evers (1619)in Osteel te bezoeken en het prachtige, vrijwel origineel behouden orgel, in Westerhusen (1642-43) van de orgelmaker J. Sieborg. 
Rond 1700 drukte de beroemde orgelmaker Arp Schnitger op de regio rond de Dollard zijn stempel. Een imposant voorbeeld is het orgel van Norden dat eind vorige eeuw voorbeeldig werd gerestaureerd door de Ost-friese orgelmaker Jürgen Ahrend uit Logo (bij Leer).
Schnitger had in Groningen en Drenthe vrijwel een monopolie positie. In Ost-Friesland daarentegen ontstonden in die tijd enige belangrijke instrumenten van andere orgelmakers. Hiervan zijn vier nog volledig voorhanden: Buttforde(1681), Pilsum (1694), Dornum (1710-11) en Marienhafe (1710-1713).

Orgelmakers-families
Het verdere verloop van de 18e eeuw laat een regionaal verschillende ontwikkeling zien. Groningen bleef de Schnitgerschool trouw en in Ost-Friesland ging men een totaal andere koers. Dit had ook te maken met het feit dat de orgelmakerij van Schnitger in de stad Groningen werd voortgezet door Hinsz en Schnitger. Een zeer invloedrijk instrument in deze ontwikkeling was het instrument te Ochtersum (1734/1735) dat werd gebouwd door de Westfaalse orgelmaker Christian Klausing. Het is zeer goed bewaard gebleven. De traditie van Klausing werkte tot in de vroege 19e eeuw via de orgelmakers-familie Muller, die gevestigd was te Wittmund.


Vanuit Ost-Friesland vertrekt de orgelmaker Lohman eind 18e eeuw naar Groningen. Wij hopen het instrument in Hage te bezoeken. In Ost-Friesland domineerde in de eerste helft van de 19e eeuw de orgelmakers-familie Rohlfs. Meer dan tien zeer traditioneel gebouwde instrumenten, die zij in hun werkplaats Esens bouwden, zijn grotendeels bewaard gebleven. Het grootste instrument (1848-60), waarin zich de overgang naar de Romantische klankesthetiek heeft voltrokken, bevindt zich in de Magnuskirche in Esens. Dit dertig stemmen tellend orgel hopen wij te bezoeken.

Praktische informatie
De orgelreis staat gepland van woensdag 20 september tot en met zaterdag 23 september.
De SGO biedt deze vierdaagse reis aan voor € 450,-- per persoon (donateurs) en € 475,-- per persoon voor niet-donateurs. Hierbij is inbegrepen drie hotelovernachtingen op basis van half pension
(uitgebreid ontbijt en ‘s avonds goede warme maaltijd), orgeldemonstraties en bespelingen, uitgebreide verzorgde brochure en comfortabele busreis. Niet inbegrepen: annuleringsverzekering en toeslag eenpersoonskamer (€ 90,--).


De reis staat onder artistieke leiding van Sietze de Vries die wordt geassisteerd door Pim Schipper en Sander Booij (orgelmakers en organisten). We overnachten in Apart Hotel Norden.
Alle belangwekkende orgels in de streek hopen we te bezoeken.

Op de zaterdag is het mogelijk om een dag met eigen vervoer deel te nemen. We hopen die dag de orgelmakerij van Ahrend te bezoeken en de orgels in Leer (Grote kerk: A de Mare/M. de Mare A.A.Hinsz/Ahrend en Brunzema) Leer, St. Marien (Ahrend en Brunzema) en Weener. Deze dag wordt aangeboden voor de prijs van € 40,--.

De organisatie van de reis is wederom in handen van Hilda Rodenboog en Ard Lukassen.
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met hildarodenboog@gmail.com.